Wstrzymanie płatność rat kredytu na czas sprawy sądowej

Wstrzymanie płatność rat kredytu na czas sprawy sądowej

Wstrzymanie płatność rat kredytu na czas sprawy sądowej

Samo skierowanie sprawy do sądu nie wstrzymuje automaczynie płatności kredytu. Istnieje jednak możliwość, żeby płatność rat kredytu została wstrzymana. Umożliwia to instytucja zabezpieczenia roszczenia na czas postępowania sądowego.

W sprawie naszego Klienta uzyskaliśmy zabezpieczenie zgodnie z którym Sąd Okręgowy w Warszawie unormował prawa i obowiązki stron postępowania na czas trwania sprawy w ten sposób, że wstrzymał obowiązek dokonywania spłaty rat kredytu (kapitałowo – odsetkowych) przez powoda w wysokości i terminach określonych umową kredytu w okresie od wniesienia pozwi do dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Powyższe oznacza, iż nasz Klient nie musi płacić rat kredytu do czasu trwania postępowania aż do czasu prawomocnego zakończenia sprawy!

Zgodnie z art. 730 § 2 k.p.c. sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, natomiast w myśl art. 7301 § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Zabezpieczające jest formą tymczasowej ochrony prawnej i spełnia pomocniczą rolę w stosunku do postępowania rozpoznawczego. Warunkiem udzielenia przez Sąd zabezpieczenia (wstrzymania płatności rat) jest uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Co istotne, na tym etapie sprawy nie chodzi o jego precyzyjne wykazanie, a jedynie uprawdopodobnienie. Do tego konieczne jest m. in przedstawienie umowy kredytu oraz wskazanie warunków jego spłaty, potwierdzające zastrzeżenia co do naruszenia praw kredytobiorcy mogące prowadzić do nieważności umowy. Jak wskazał Sąd w sprawie naszego Klienta „Kwestionowane przez powoda klauzule umowne muszą bowiem wzbudzać wątpliwości co do ich mocy wiążącej dla powoda”. Dzieje sią tak gdy na przykład „postanowienia podobne do ww. klauzul stosowanych przez pozwany bank były już bowiem wielokrotnie przedmiotem badania sądów powszechnych, a także Sądu Najwyższego (zob. np. wyrok SN  z 9 maja 2019 r. I CSK 242/18), przy czym zdecydowanie dominuje pogląd, zgodnie z którym analizowane klauzule mają charakter abuzywny, czyli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy; określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów może być poczytane za nietransparentne, pozostawiające pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarczające kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszające równorzędność stron”.

Sąd odwołał się w sprawie do orzecznictwa Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE)  wskazał, iż w razie stwierdzenia abuzywności klauzuli ryzyka walutowego Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznaje obecnie, że utrzymanie umowy „nie wydaje się możliwe z prawnego punktu widzenia”, co dotyczy także klauzul przeliczeniowych przewidujących spread walutowy (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, Zsuzsanna Dunai przeciwko ERSTE Bank Hungary Zrt., pkt 52 i z dnia 5 czerwca 2019 r., w sprawie C-38/17, GT przeciwko HS, pkt 43). Zdaniem Trybunału, jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty (por. wyrok z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, pkt 44).

Drugim warunkiem zawieszenia płatności raty kredytu (w drodze zabezpieczenia roszczenia) jest wykaznaie przez powoda istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

W opisywanej sprawie Klient zażądał stwierdzenia nieważności umowy kredytu. Warunkiem tego jest wprost określenie takiego żądania w treści pozwu. Podkreślić należy, iż stwierdzenie nieważności umowy przesądza nie tylko o możliwości domagania się zwrotu już spełnionych świadczeń, dlatego powinno być wyraźnie zgłoszone, a nie stanowić tylko przesłankę do zasądzenia dochodzonego świadczenia pieniężnego. Uznanie, że umowa kredytu jest nieważna w sposób ostateczny rozstrzyga o braku obowiązku spełniania na rzecz banku świadczeń w przyszłości, a więc o zezwoleniu na zaprzestanie spłaty kolejnych rat kredytu.

Uznanie roszczenia za uprawdopodobnione prowadzi do wniosku, że „dalsze uiszczanie przez powoda rat, tj. spełnianie świadczenia, co do którego na obecnym etapie postępowania uznać należałoby, że nie ma oparcia w umowie, doprowadzałyby do niezasadnego obciążenia powoda i bezpodstawnego wzbogacania pozwanego, bezzasadnie zwiększając skalę prawdopodobnych przyszłych rozliczeń między stronami koniecznych w przypadku stwierdzenia nieważności umowy”. Sąd wskazał, iż „W uzasadnionym interesie kredytobiorcy nie jest więc dalsza realizacja umowy kredytu. Celem powództwa o ustalenie nieważności jest doprowadzenie do sytuacji, w której powód nie będzie musiał spłacać kredytu w ogóle. W związku z powyższym, niecelowe jest to, aby spłacał kredyt w toku procesu.

W przypadku braku zabezpieczenia zgłoszonego roszczenia o uznanie umowy za nieważną kredytobiorca – który spłacił już kwotę przekraczającą otrzymany kapitał – będzie zobowiązany dalej dokonywać spłat. Tym samym wskutek dalszego wykonywania umowy należność kredytobiorcy będzie narastać, przy jednoczesnym niebagatelnym obciążeniu miesięcznymi ratami. Jak wskazał Sąd "Taka sytuacja prowadziłaby do poważnego utrudnienia osiągnięcia celu postępowania". Podobne stanowisko wyraził Sąd Apelacyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2020 r., sygn. akt VI ACz 1137/19).

Opisany przykład pokazuje, iż szczególnie w przypadku gdy mamy do czynienia ze sprawą w której kredytobiorca spłacił już równowartość udzielonego kapitału to warto występować o wstrzymanie płatności dalszych rat.